کمک حسابدار فنی و حرفه ای
- تعیین سیاستهای جذب نیروی انسانی
وظایف اصلی کمک حسابدار در بخش حقوق و دستمزد معمولاً شامل موارد زیر است:
- ثبت اطلاعات پرسنلی و حقوقی
- محاسبه حقوق، دستمزد و اضافهکاری
- کسر و محاسبه مالیات و بیمه
- تهیه فیشهای حقوقی
- ثبتهای حسابداری مربوط به حقوق و دستمزد
- همکاری با اداره مالیات و تأمین اجتماعی
تعیین سیاستهای جذب نیروی انسانی جزء وظایف واحد منابع انسانی (HR) است، نه بخش حسابداری حقوق و دستمزد. کمک حسابدار در این بخش، بر اجرای محاسبات و پردازشهای مالی مرتبط با نیروی کار موجود متمرکز است، نه بر تصمیمگیری
- شناسایی هزینه ها و درآمدها بدون توجه به زمان دریافت یا پرداخت وجه
اصل تطابق درآمد و هزینه یکی از اصول اساسی حسابداری تعهدی است.
بر اساس این اصل:
- درآمدها در دورهای شناسایی میشوند که کالا یا خدمات تحویل داده شدهاند
- هزینههای مرتبط با همان درآمد نیز در همان دوره شناسایی میشوند
این بدان معناست که زمان دریافت یا پرداخت وجه نقد تأثیری در شناسایی درآمدها و هزینهها ندارد، بلکه زمان تحقق درآمد و وقوع هزینه ملاک عمل قرار میگیرد.
این اصل باعث میشود سود یا زیان هر دوره به درستی محاسبه شده و عملکرد واقعی واحد اقتصادی در هر دوره مالی نشان داده شود.
- 20,000,000
برای محاسبه سود خالص ابتدا باید معادله اساسی حسابداری را در نظر بگیریم:
داراییها = بدهیها + سرمایه
در پایان دوره داریم:
- داراییها: 120,000,000 ریال
- بدهیها: 40,000,000 ریال
سرمایه در پایان دوره برابر است با:
سرمایه پایان = داراییها - بدهیها
سرمایه پایان = 120,000,000 - 40,000,000 = 80,000,000 ریال
حال برای محاسبه سود خالص:
سرمایه پایان = سرمایه اولیه + سود خالص
80,000,000 =
- استهلاک انباشته
در حسابداری، هنگام ثبت هزینه استهلاک سالانه یک دستگاه اداری:
- حساب «هزینه استهلاک» به عنوان بدهکار ثبت میشود
- حساب «استهلاک انباشته» به عنوان بستانکار ثبت میشود
حساب استهلاک انباشته یک حساب دارایی متضاد (Contra Asset Account) است که در ترازنامه از ارزش دارایی ثابت کسر میشود و نشاندهنده مقدار کل استهلاک انباشته شده روی دارایی از زمان خرید آن است.
ثبت حسابداری به این صورت خواهد بود:
بدهکار: هزینه استهلاک
بستانکار: استهلاک انباشته
- این فرض بیان میکند که واحد تجاری برای مدت زمان نامعلومی به فعالیت خود ادامه خواهد داد.
فرض تداوم فعالیت یکی از مفروضات بنیادی حسابداری است که:
- فرض میگیرد واحد تجاری در آینده قابل پیشبینی به فعالیت خود ادامه خواهد داد
- بر این اساس، داراییها و بدهیها بر مبنای ارزشهای جاری و نه ارزشهای تصفیه اندازهگیری میشوند
- در صورت وجود تردید جدی درباره تداوم فعالیت، باید این موضوع افشا شود
پاسخ ارائه شده به درستی بیان میکند که این فرض بر ادامه فعالیت واحد تجاری برای مدت نامعلوم تأکید دارد.
- حساب بدهکاران بدهکار و حساب اثاثه اداری بستانکار میشود.
وقتی شرکت یک دستگاه پرینتر را که قبلاً نقدی خریداری شده بود، به فروشنده برمیگرداند و قرار است مبلغ آن بعد از 45 روز دریافت شود، این معامله به صورت زیر در حسابداری ثبت میشود:
- حساب بدهکاران (یا حساب دریافتنی) بدهکار میشود: زیرا شرکت حالا حق دریافت پول از فروشنده را دارد و این یک دارایی برای شرکت محسوب میشود.
- حساب اثاثه اداری بستانکار میشود: زیرا ارزش دارایی ثابت (پرینتر) کاهش یافته و از ترازنامه خارج شده است.
این ثبت نشان میدهد که شرکت دیگر مالک پرینتر نیست، اما در عوض مبلغی را در آینده دریافت خواهد کرد.
- اصل بدهکار و بستانکار
در حسابداری دوطرفه، هر معامله مالی به طور همزمان در دو طرف ثبت میشود:
- اصل بدهکار و بستانکار بیان میکند که برای هر معامله، جمع مبالغ بدهکار باید با جمع مبالغ بستانکار برابر باشد
- این اصل تضمین میکند که معادله اساسی حسابداری (دارایی = بدهی + سرمایه) همیشه برقرار باقی بماند
- هر افزایش در داراییها به عنوان بدهکار و هر کاهش به عنوان بستانکار ثبت میشود
این اصل پایه و اساس سیستم حسابداری دوطرفه را تشکیل میدهد.
- 780000
برای محاسبه مبلغ دریافتی از تنزیل چک، ابتدا باید ارزش فعلی چک در زمان تنزیل محاسبه شود.
مراحل محاسبه:
- مبلغ اسمی چک: 800,000 ریال
- سررسید اصلی: 90 روز
- زمان باقیمانده تا سررسید: 60 روز (90 روز منهای 30 روز که گذشته)
- نرخ تنزیل سالانه: 15%
محاسبه ارزش فعلی:
- ابتدا نرخ تنزیل برای 60 روز محاسبه میشود: (15% ÷ 360 روز) × 60 روز = 2.5%
- سپس مبلغ تنزیل محاسبه میشود: 800,000
- 800,000 ریال
شرکت مبلغ ۱,۲۰۰,۰۰۰ ریال بابت خدمات حسابرسی برای ۶ ماه دریافت کرده و آن را در حساب "پیشدریافت" ثبت نموده است. این مبلغ نشاندهندهٔ دریافت وجه برای خدماتی است که هنوز ارائه نشدهاند.
تا پایان دوره مالی، فقط ۴ ماه از خدمات ارائه شده است. بنابراین:
- کل مبلغ دریافتشده برای ۶ ماه: ۱,۲۰۰,۰۰۰ ریال
- هزینهٔ خدمات ارائهشده برای ۴ ماه: (۱,۲۰۰,۰۰۰ ÷ ۶) × ۴ = ۲۰۰,۰۰۰ × ۴ = ۸۰۰,۰۰۰ ریال
مبلغ ۸۰۰,۰۰۰ ریال باید از حساب پیشدریافت خارج شده و به عنوان درآمد شناسایی شود. بنابراین ماندهٔ حساب پیش
- هزینه برق کارخانه، حقوق سرپرست تولید
در حسابداری صنعتی، هزینهها به دو دسته مستقیم و غیرمستقیم تقسیم میشوند:
- هزینههای مستقیم: مستقیماً به محصول خاصی قابل ردیابی هستند (مانند مواد اولیه و دستمزد مستقیم)
- هزینههای غیرمستقیم: به طور مشترک برای چندین محصول ایجاد میشوند و نمیتوان آنها را مستقیماً به یک محصول خاص نسبت داد
در مثال شما:
- هزینه برق کارخانه: یک هزینه غیرمستقیم است زیرا برای کل فرآیند تولید مصرف میشود و نمیتوان سهم دقیق آن را برای هر محصول محاسبه کرد
- حقوق سرپرست تولید: یک هزینه غیرمستقیم است
- 11250
ابتدا استاندارد تولید را محاسبه میکنیم:
- استاندارد: 80 واحد در 2 ساعت
- پس استاندارد ساعتی: 80 ÷ 2 = 40 واحد در ساعت
حالا عملکرد کارگر را بررسی میکنیم:
- تولید واقعی: 300 واحد در 6 ساعت
- تولید ساعتی واقعی: 300 ÷ 6 = 50 واحد در ساعت
مقایسه با استاندارد:
- استاندارد ساعتی: 40 واحد
- عملکرد ساعتی: 50 واحد
- بنابراین کارگر 10 واحد بیشتر از استاندارد در ساعت تولید کرده است
محاسبه دستمزد:
- دستم
- تعیین میزان سود یا زیان خالص در یک بازه زمانی مشخص
صورت سود و زیان یکی از صورتهای مالی اساسی در حسابداری است که عملکرد مالی یک واحد اقتصادی را در یک دوره زمانی مشخص (مثلاً یک ماه، سه ماهه یا یک سال) نشان میدهد.
هدف اصلی تهیه این صورت مالی، محاسبه و تعیین سود یا زیان خالص طی آن دوره است. این کار با مقایسه کلیه درآمدها و هزینههای واحد تجاری انجام میشود.
فرمول کلی آن به این صورت است:
- سود (زیان) خالص = درآمدها - هزینهها
این اطلاعات حیاتی، مبنای تصمیمگیریهای استفادهکنندگان مختلف مانند سرمایهگذاران، اعتباردهندگان و مدیریت شرکت قرار میگیرد.
- هر معامله حداقل دو حساب را تحت تأثیر قرار میدهد
اصل حسابداری دوطرفه (یا دوبل) یکی از پایهایترین مفاهیم در حسابداری است که بر اساس معادله اساسی حسابداری شکل گرفته است:
داراییها = بدهیها + سرمایه
بر اساس این اصل:
- هر معامله و رویداد مالی حداقل دو اثر بر معادله حسابداری دارد
- این دو اثر همیشه برابر و در جهت مخالف یکدیگر هستند
- برای هر معامله باید حداقل دو حساب بدهکار و بستانکار شود
مثال: هنگام خرید نقدی کالا به مبلغ ۱۰۰ هزار تومان:
حساب موجودی کالا (دارایی) افزایش → بدهکار
حساب موجودی نقد (دارایی) کاهش → بستانکار
- کنترل و تطبیق اسناد حسابداری با دفاتر قانونی
کمک حسابدار نقش مهمی در فرآیند تهیه گزارشهای مالی ماهانه دارد، اما اصلیترین وظیفه او کنترل و تطبیق اسناد حسابداری با دفاتر قانونی است.
این کار شامل موارد زیر میشود:
- بررسی صحت و کامل بودن اسناد مالی
- مطابقت اسناد با ثبتهای دفتر روزنامه
- کنترل انتقال اطلاعات به دفتر کل
- رفع اختلافات و مغایرتهای احتمالی
این تطبیق و کنترل پایه و اساس تهیه گزارشهای مالی قابل اعتماد را فراهم میکند و از صحت و قابلیت اتکای اطلاعات مالی اطمینان حاصل مینماید.
- بیمه پرداختنی
در حسابداری حقوق و دستمزد، هنگام ثبت هزینه حق بیمه سهم کارفرما، حساب "بیمه پرداختنی" بستانکار میشود.
علت این است:
- سهم کارفرما از بیمه یک بدهی محسوب میشود که شرکت باید در آینده آن را به سازمان تأمین اجتماعی یا بیمه پرداخت کند.
- طبق قاعده حسابداری دوطرفه، افزایش بدهیها با بستانکار کردن حساب مربوطه ثبت میشود.
- بنابراین، حساب "بیمه پرداختنی" که نشاندهنده این بدهی است، بستانکار میشود.
در طرف مقابل، حساب "هزینه بیمه" به عنوان یک هزینه، بدهکار خواهد شد.
- هر سند حتماً باید توسط مدیر مالی تأیید شود
پاسخ ارائه شده صحیح نیست زیرا الزام تأیید هر سند حسابداری توسط مدیر مالی یک قاعده جهانی و اجباری در حسابداری محسوب نمیشود.
در سیستمهای حسابداری:
- سند حسابداری باید توسط شخص مجاز و مطابق با سیاستهای داخلی شرکت ثبت شود
- در بسیاری از سازمانها، سندها توسط حسابداران ثبت و سپس توسط سرپرست یا مدیر بررسی میشوند
- سطح تأیید بستگی به اندازه سازمان، ساختار اداری و سیاستهای داخلی دارد
- در شرکتهای کوچک ممکن است مالک یا مدیرعامل directly اسناد را تأیید کنند
اصل مهم در حسابداری، ثبت صحیح و به موقع اسناد مطابق با اصول پذیرفته
- دفتر روزنامه به عنوان منبع اصلی برای تهیه تراز آزمایشی استفاده نمیشود.
در حسابداری، دفتر روزنامه یکی از دفاتر قانونی است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی به ترتیب تاریخ در آن ثبت میشود. از دفتر روزنامه، اطلاعات به دفتر کل منتقل میشود.
تراز آزمایشی در واقع فهرستی از مانده تمام حسابهای دفتر کل در یک تاریخ مشخص است. از آنجایی که دفتر روزنامه شامل معاملات به ترتیب تاریخ است و مانده حسابها را نشان نمیدهد، به طور مستقیم برای تهیه تراز آزمایشی استفاده نمیشود.
بنابراین عبارت "دفتر روزنامه به عنوان منبع اصلی برای تهیه تراز آزمایشی استفاده نمیشود" یک عبارت صحیح است، نه ناصحیح.
اگر سوال میپرسد کدام گزینه "صحیح
- پیشپرداخت بیمه 1,800,000 ریال - هزینه بیمه بستانکار میشود
شرکتی در تاریخ 1402/06/01 قرارداد بیمه یکساله به مبلغ 3,600,000 ریال منعقد کرده است. این مبلغ مربوط به یک سال کامل بیمه (از 1402/06/01 تا 1403/05/31) است.
سال مالی شرکت در 1402/12/29 پایان مییابد. بنابراین:
- از کل دوره بیمه (12 ماه)، فقط 7 ماه (از 1402/06/01 تا 1402/12/29) در این سال مالی گذشته است.
- 5 ماه از بیمه (از 1402/12/30 تا 1403/05/31) مربوط به سال مالی بعد است.
محاسبه مبلغ استفادهنشده (پیشپرداخت):
- هزینه بیمه ماهانه: 3,600,000 ÷ 12
- بانک، فروش، هزینه تبلیغات
در حسابداری دوطرفه:
- بانک جزء داراییها است و افزایش آن در سمت بدهکار ثبت میشود.
- فروش جزء درآمدها است و افزایش آن در سمت بستانکار ثبت میشود.
- هزینه تبلیغات جزء هزینهها است و افزایش آن در سمت بدهکار ثبت میشود.
بنابراین ترکیب "بانک، فروش، هزینه تبلیغات" به ترتیب دارای ماهیت بدهکار، بستانکار و بدهکار هستند.
- فیش حقوقی امضا شده توسط کارکنان
فیش حقوقی امضا شده توسط کارکنان به عنوان اصلیترین سند پشتیبان برای ثبت هزینه حقوق و دستمزد در نظر گرفته میشود زیرا:
- توسط کارمند تأیید شده و اعتبار قانونی دارد
- جزئیات کامل پرداختها (حقوق پایه، اضافهکاری، کسورات و ...) را نشان میدهد
- به عنوان مدرک قابل استناد در صورت audits مالی و مالیاتی عمل میکند
- تطبیق اطلاعات با اسناد دیگر مانند لیست حقوق و دستمزد را امکانپذیر میسازد
این سند هم برای حسابداری داخلی و هم برای گزارشدهی به مراجع قانونی ضروری است.